Bà Mai Kiều Liên, Chủ tịch HĐQT- TGĐ Vinamilk: Tôi rất ghét sự nửa chừng

Vinamilk là doanh nghiệp đầu tiên và duy nhất của Việt Nam lọt vào danh sách 200 doanh nghiệp tốt nhất tại châu Á – Thái Bình Dương năm 2010 của tạp chí Forbes Asia. Làm thế nào để một doanh nghiệp nội địa xuất phát điểm rất thấp, sau 35 năm có thể cạnh tranh ngang sức với các đối thủ nước ngoài trong lĩnh vực không có bảo hộ của Nhà nước, và liên tục phát triển trong cuộc suy thoái kinh tế vừa qua? Chính ước mơ về một cuộc “cách mạng trắng” đã giúp Vinamilk và người tổng giám đốc của nó vượt qua tất cả.
Bà có thể cho biết rõ hơn về quy trình và tiêu chuẩn của Forbes Asia khi bình chọn các doanh nghiệp tốt nhất tại châu Á – Thái Bình Dương?
Forbes Asia là một tạp chí nổi tiếng về kinh tế tài chính thế giới; việc doanh nghiệp Việt Nam lọt vào top 10, top 5, đứng cạnh các tập đoàn đa quốc gia tưởng chừng quá xa vời, nhưng giải thưởng đã cho tôi thấy rằng sau vài năm nữa thôi, nhiều doanh nghiệp Việt Nam sẽ đường hoàng đứng vào giải thưởng này.

Trong thời kỳ hậu khủng hoảng, khi các công ty khác rất thận trọng với việc xây dựng và phát triển nhà máy, thì Vinamilk liên tục xây dựng nhà máy mới. Bà không sợ rủi ro, không bị áp lực về những mục tiêu luôn vượt quá sức mình?

Rủi ro, áp lực về lợi nhuận, về nghĩa vụ, về sự an toàn cho doanh nghiệp và nhân viên đương nhiên là cái nghiệp của người làm kinh doanh, phải chấp nhận thôi. Nhưng trong quy trình sản xuất kinh doanh luôn có quản trị rủi ro, giảm thiểu tối đa thiệt hại. Để biến những con số phát triển liên tục thành hiện thực, phải có những quy trình kiểm tra kế hoạch đã ổn chưa, và điều chỉnh liên tục, xem xét lại liên tục. Đó là cả một quá trình vượt khó. Tôi rất mừng là trong khó khăn, các doanh nghiệp Việt Nam đã gắn bó với nhau, liên kết chặt chẽ để giúp nhau. Mối quan hệ tương tác giúp Vinamilk bảo đảm nguồn nguyên liệu đã trở thành sức mạnh cạnh tranh.
Quan niệm của chúng tôi là luôn ưu tiên dùng hàng nội địa nếu chất lượng và giá cả bằng với hàng nước ngoài. Nếu không ý thức như vậy thì không bao giờ Việt Nam đứng lên được. Đội ngũ khoa học kỹ thuật của chúng ta trong mỗi ngành đều có tiềm năng lớn, phải tận dụng vốn tri thức trong nước, và có quyết tâm, ý chí, mới có thể vượt khó và cạnh tranh được với các đại gia nước ngoài trong ngành sữa.

31 tuổi làm phó tổng giám đốc, 39 tuổi làm tổng giám đốc, tố chất lãnh đạo nào đã giúp một trí thức trẻ như bà làm chủ được mình và kiên định với một tầm nhìn xa?

Việc học là liên tục, suốt đời. Tôi được đào tạo ở nước ngoài về ngành sữa, và bắt đầu công việc từ vai trò nhỏ nhất, từ kỹ sư, trưởng ca, phó giám đốc kỹ thuật, đến phó tổng giám đốc… sau đó học thêm về quản lý kinh tế. Tố chất lãnh đạo thực ra chính là cách sống của mình thôi, khi đã làm việc gì phải làm hết mình với hiệu quả cao nhất.
Tôi rất ghét sự nửa chừng, lúc nào cũng thấy mình hết sức say sưa với kinh doanh. Tính cách ấy có lẽ ảnh hưởng từ cha mẹ tôi, những trí thức sống rất có trách nhiệm. Nhiều người nói tôi có cái căn cơ, chi li của người Bắc, có cái phóng khoáng của người Nam. Với tôi, cái gì thực sự cần mới chi, nhưng ngược lại tôi nhìn sự việc rất thoáng, và luôn thấy đường xa, đường rộng. Người phụ nữ làm lãnh đạo có ưu thế là biết lo xa, căn cơ, nhờ thế giảm rủi ro. Nhưng trong xử lý công việc vẫn nặng về tình, cái đó nhiều lúc cũng dở. Phải làm sao hành xử với nhau theo luật, theo quy trình, mà vẫn giữ được sự ấm áp, thân tình. Lúc khó khăn nhất tôi thường tự nhủ đó chỉ là tạm thời, nên có lẽ nhờ thế tôi lạc quan.

Làm thế nào bà có thể truyền lửa, rèn tập bộ máy của mình tất cả cùng một ý chí?
Cán bộ – nhân viên đến lãnh đạo phải đoàn kết, không giả tạo, cùng nhau một mục tiêu, ý thức khắc phục khó khăn, và không bàn ra. Để quản trị công ty gần 1 tỉ USD doanh số với mấy trăm mặt hàng, trên 20 nhà máy và chi nhánh, nếu không có kế hoạch, không quản trị chuyên nghiệp, không thể điều hành được. Hơn ai hết, người dẫn đầu và dàn lãnh đạo cấp trung phải hành xử đúng nguyên tắc quản trị; quản trị tiên tiến là môn khoa học cụ thể, giúp cho người lãnh đạo và từng cá nhân vận hành nhẹ nhàng, không thể chỉ làm theo kinh nghiệm. Đối với tôi, càng khó càng quyết tâm, sáng tạo nhiều hơn, không bao giờ nản chí và run sợ. Có lẽ anh em thấy được điều đó ở mình nên có niềm tin, làm việc hăng say hơn. Ở đây mọi người sướng khổ có nhau, không ai bị bỏ rơi.

Sau việc bán thương hiệu bia Zorok, và mới đây là bán nhà máy càphê Sài Gòn cho Trung Nguyên, phải chăng Vinamilk đang thay đổi chiến lược kinh doanh? Bài học nào với riêng bà từ hai đầu tư thất bại này?
Tố chất lãnh đạo thực ra chính là cách sống của mình thôi, khi đã làm việc gì phải làm hết mình với hiệu quả cao nhất.
Làm kinh doanh là phải biết chớp lấy cơ hội, thời điểm nào đầu tư thấy có lợi thì nên làm. Khi bành trướng sang thị trường thực phẩm và nước giải khát, với hệ thống nhà máy bia và càphê, chúng tôi nhận thấy bia là lĩnh vực hoàn toàn khác với thế mạnh của mình, và càphê là loại nước giải khát rất đặc thù ở Việt Nam, không thể cạnh tranh với những quán cóc… Đến thời điểm này, việc chuyển đổi là có lợi và cần thiết để tập trung vào thế mạnh cốt lõi có thể giúp Vinamilk thực hiện được cuộc “cách mạng trắng” (sau cuộc “cách mạng xanh” của ngành nông nghiệp đưa Việt Nam lên vị trí xuất khẩu gạo số hai của thế giới), giữ vững vị trí dẫn đầu ngành, thúc đẩy các doanh nghiệp kinh doanh sản xuất sữa khác cùng phát triển.

Bà nghĩ gì về sự đổ vỡ một loạt công ty nhà nước và tư nhân thời gian qua?
Đổ vỡ chủ yếu do không kiểm soát được. Khi doanh nghiệp phát triển đến một tầm mức nào đó về bề rộng, nếu không theo quy trình quản trị tiên tiến, sẽ bị vỡ. Một loạt đổ vỡ xảy ra là do số liệu ảo hết. Trên một số liệu ảo mà hành xử thì sớm muộn cũng sẽ không ổn. Đối với Vinamilk cũng có bài học tương tự như theo số báo cáo thì công ty phủ 150.000 điểm lẻ, nhưng thực tế đi kiểm tra chỉ có khoảng 90.000. Chúng tôi hạ quyết tâm năm nay tất cả công ty không có số ảo trong lĩnh vực này, và đã đưa con số điểm bán lẻ lên 160.000.

Tâm nguyện lớn nhất của bà khi theo đuổi nghiệp kinh doanh?
Khi tôi được đi học nước ngoài, lúc ấy biết bao bạn bè tôi đã ra chiến trường và nhiều người trong số đó không trở về. Mình có làm bao nhiêu cũng không trả hết món nợ ân tình với những người đi trước. Chính vì thế, thế hệ của tôi rất ý thức về trách nhiệm công dân, trách nhiệm của một doanh nghiệp cộng đồng. Cảm thông, chia sẻ với cộng đồng, thấy người khác khó khăn không thể đứng nhìn, đưa tay ra trước khi người khác yêu cầu là tính cách người Việt Nam, và cũng là tính cách của Vinamilk.
Tôi mong muốn doanh nghiệp Việt Nam phải phục vụ được nhu cầu của người dân Việt Nam. Với ngành sữa, nỗi day dứt lớn nhất là chúng ta chưa tự chủ được 100% nguyên liệu. Làm thế nào để tạo vùng nguyên liệu cơ bản không phải nhập nữa, làm thế nào để tạo công ăn việc làm cho người nông dân là điều tôi theo đuổi. Giá trị thực của một doanh nghiệp thể hiện ở con số doanh thu, sự đóng góp về thuế cho xã hội, đảm bảo môi trường. Vinamilk đã 35 năm tuổi, để có thương hiệu Vinamilk 100 năm là điều có thể.

Trong sự nghiệp của bà luôn có sự trợ giúp của người bạn đời, một chuyên gia tự động hoá? Bà muốn dành điều gì cho các con?
Chính anh ấy là người giúp tôi rất nhiều trong công việc, chia sẻ với tôi những lúc khó khăn. Chúng tôi cùng là dân khoa học, nên rất thích cái mới, cùng nhau cập nhật trình độ công nghệ tiên tiến của thế giới. Với các con, tôi muốn truyền cho con ý chí trong cuộc sống, sự trung thực, biết chia sẻ với cộng đồng, và làm việc có trách nhiệm.

Bí quyết nào đã giúp bà giữ được sức chịu đựng bền bỉ và một tinh thần lạc quan?
Tôi rất thích thể dục thể thao, thích biển, và thích yoga. Mỗi ngày tôi dành hai giờ cho yoga và bơi, thứ bảy chủ nhật cả nhà thường đi biển. Tôi cũng rất thích xem phim tình cảm xã hội. Phải có sức khoẻ mới làm được mọi chuyện. Ăn sữa chua, uống nước trái cây, tập thể dục, tinh thần nhẹ nhàng, thoải mái là bí quyết của tôi.

Bà có sợ hãi một điều gì không?
Mình sống thoải mái với cách sống của mình, thì không có gì đáng lo sợ.

Điều gì bà cho là quý giá nhất?
Nhân cách. Sống sao để trước mặt người ta nghĩ về mình thế nào thì sau lưng cũng nghĩ mình như vậy. Nhất là làm lãnh đạo, năm người, mười người thương là quý lắm rồi, nhưng người ta không thể không tôn trọng.
Vinamilk đã vượt qua 12.000 doanh nghiệp có niêm yết cổ phiếu tại sàn giao dịch với doanh thu dưới 1 tỉ USD, để lọt vào top 151 doanh nghiệp được chọn của Forbes Asia. Về doanh số, Vinamilk đứng thứ 16 trong top, về lợi nhuận đứng thứ 18 và vốn hoá thị trường đứng thứ 31, đạt 1,56 tỉ USD.
Ông Phạm Phú Ngọc Trai, cựu chủ tịch PepsiCo khu vực Đông Dương, chủ tịch công ty tư vấn kinh doanh Hội Nhập Toàn Cầu (GIBC): “Tôi thật sự ngưỡng mộ chị, người đã bền bỉ xây dựng một thương hiệu Việt có đẳng cấp trên thị trường quốc tế, với một xuất phát điểm không được ưu đãi gì nhiều. Đó là cả một quá trình sóng gió đi lên. Một người biết đột phá, rất đổi mới, cấp tiến, dám phá vỡ trật tự cũ để tìm ra những chiến lược mới cả về kinh doanh lẫn con người. Dám đầu tư xây dựng cả phần cứng lẫn phần mềm, dù trong quá trình đầu tư có những lúc phải hy sinh, nhưng rất quyết liệt. Tôi đánh giá cao chuyện chị đổi mới nguồn nhân lực, chấp nhận trả lương cao và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cán bộ – nhân viên phát huy vai trò của mình”.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, tổng giám đốc công ty càphê Trung Nguyên:
“Một nữ tướng hiếm hoi của thời nay, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, biết chơi và biết thắng. Một tấm gương không chỉ với phụ nữ, mà cả những đấng mày râu phải nể phục”.



Kim Yến
Chân dung hội hoạ: Hoàng Tường
Nguồn: dddn.com.vn

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Download Microsoft Office 2010 Portable Không Cần Cài Đặt

Danh bạ website